Logo Dorpsraad Vogelwaarde
Home | Actueel | Achtergrond | in het Nieuws | Bedrijvigheid | Voor Inwoners
 
Achtergrond
Droomtraject
Nostalgie
Cijfers
Gemeente Hulst
 

 

Achtergrond

Word document

Kernbeschrijving Vogelwaarde
Dit is de concept Kernbeschrijving Vogelwaarde, afgekort KB Vogelwaarde. Na verwerking van opmerkingen gemaakt op de bewonersavond 21/8 jl. wordt dit eindrapport aangeboden aan gemeentebestuur en dorpsraad. Op basis hiervan gaan plannen voor de toekomst worden opgesteld.
Bij overzetten naar web is de nodige opmaak, tabellen, grafieken en foto's weggelaten. Een hardkopie kernbeschrijving kan worden bekomen bij Ron de Kort, Beukenstraat 5, tel. 0114-676107 / 06-20137629

1.  INLEIDING
De kernbeschrijving is ingedeeld in drie themas: sociaal, economisch en ruimtelijk. Eerst biedt paragraaf 2. een historische blik op de kern. In de sociale paragraaf (par. 3.) komen onder meer de bevolkingsanalyse en het dorps- en verenigingsleven aan de orde. De economische paragraaf (par. 4.) gaat over bedrijven, werkgelegenheid en toekomstige economische ontwikkelingen. De paragraaf ruimtelijk (par. 5.) geeft ondermeer een beeld van wonen, voorzieningen en bereikbaarheid. In paragraaf 6. zijn voor Vogelwaarde conclusies op hoofdlijnen geformuleerd.
Wat betreft de jeugdenquête deden in Vogelwaarde 18 jongeren mee, 6 meisjes en 12 jongens. Hun gemiddelde leeftijd is 14 jaar. Gezien het relatief kleine aantal deelnemers dienen hun antwoorden alleen als indicatie voor wat leeft onder jongeren.
 
 2. GESCHIEDENIS

De naam Vogelwaarde ontstond in 1936 voor de nieuwe gemeente, waarin Boschkapelle, Hengstdijk, Ossenisse en Stoppeldijk werden samengevoegd. Het dorp Vogelwaarde is jonger. De kernen Boschkapelle en Stoppeldijk werden in 1970 gebundeld onder deze naam, toen de gemeente Vogelwaarde opging in de gemeente Hontenisse.
Boschkapelle werd in de 17e eeuw gesticht in de Stoppeldijkpolder. Deze ligging veroorzaakte tot ongeveer 1960 bijna jaarlijks wateroverlast in de winter. Veel Bossenaren werkten als losarbeider in de landbouw. Daarnaast vestigden zich in het dorp enkele ambachtslieden (klompen-, manden-, kleermaker, molenaar). Kerk en school zijn er van oudsher geweest. De kerk (±1695) is er nog steeds, de school is in de jaren 70 van de 20e eeuw gefuseerd met de school in Rapenburg.  

Stoppeldijk of Rapenburg was van oorsprong een buurtschap, behorend bij de parochie Pauluspolder. Rapenburg kon tot bloei komen toen het in 1814, als gevolg van een bestuurlijke herindeling van het Hulster Ambacht, centrum werd van de gemeente Stoppeldijk. In 1860 kreeg Rapenburg een eigen kerk, waardoor het kon uitgroeien tot een echt dorp. Vanaf ± 1920 heeft Rapenburg een eigen r.k. school. Deze school fuseerde in de jaren 70 met die van Boschkapelle tot r.k. basisschool De Schakel en verbond zo de beide oorspronkelijke dorpen binnen Vogelwaarde. Ook veel Rapenburgers waren werkzaam in de landbouw. Daarnaast kende het dorp wat industrie en had het een winkelbestand met bovenlokale betekenis. Tal van landbouwers in ruste vestigden zich in dit dorp. Rapenburg had vroeger de naam zich wat verhevener te voelen boven Boschkapelle. De tweedeling Rapenburg Boschkapelle leeft op dit moment vooral nog onder de oudere inwoners van Vogelwaarde.[1]
 
3. SOCIAAL
 
Bevolkingsopbouw
Vogelwaarde herbergt een kwart van alle Hontenissenaren. Per 1-1-2002 heeft Vogelwaarde 1.937 inwoners. De verdeling over de leeftijdsgroepen is te zien in tabel 1. en figuur 1. De oudere leeftijdsgroepen in Vogelwaarde zijn ondervertegenwoordigd vergeleken bij de gemeente Hontenisse en de middengroepen zijn juist relatief meer aanwezig. In de periode 1998 2002 blijft de bevolkingsomvang in Vogelwaarde bijna gelijk.
 
Tabel 1: Leeftijdsverdeling Vogelwaarde per 1-1-2002
 


 

Vogelwaarde

Gemeente

 

Aantal

%

Aantal

%

0-14 jarigen

339

18

1.409

18

15-29 jarigen

284

15

1.119

14

15-64 jarigen

1.342

69

5.242

65

50-64 jarigen

441

23

1.583

20

65-79 jarigen

199

10

1.004

13

80+-ers

57

3

359

5

Totaal aantal inwoners

1.937

 

 

8014

Bron: Gemeente Hontenisse
 
Politieke kleur
Tijdens de Tweede Kamerverkiezingen 1998 stemden zowel Vogelwaarde als de totale gemeente Hontenisse het meest PvdA, gevolgd door VVD en CDA. In 2002 stemmen Vogelwaarde en Hontenisse overwegend CDA en LPF. De uitslagen van de gemeenteraadsverkiezingen 1998 laten een ander beeld zien door de dominante rol van lokale partijen in de Hontenisser gemeentepolitiek. Groot Hontenisse en het CDA hebben in Vogelwaarde de meeste aanhang. Gemeentebreed is Algemeen Belang de grootste partij.
 
Tabel 2: Verkiezingsuitslag Vogelwaarde: Tweede Kamerverkiezingen 1998 en 2002
 


 

Vogelwaarde

Gemeente

In percentages:

1998

2002

1998

2002

PvdA

35

10

35

10

VVD

25

15

22

14

CDA

24

39

26

41

D66

5

3

5

3

Groen Links

5

5

6

5

SP

4

4

3

5

LPF

 

21

 

19

LN

 

2

 

2

Overig

3

1

4

1

 

 

 

 

 

Totaal aantal stemmers

1139

1208

4527

4961

Bron: Gemeente Hontenisse
 
Tabel 3: Verkiezingsuitslag Vogelwaarde: Gemeenteraadsverkiezingen 1998
 


 
In percentage:

Vogelwaarde

Gemeente
 

CDA

30

25

Algemeen Belang

21

31

Groot Hontenisse

31

26

Progr. Hontenisse

18

18

 

 

 

Totaal aantal stemmers

1283

4997

Bron: Gemeente Hontenisse
 
Dorps- en verenigingsleven
Uit de dorpsschouw en de levendige discussies tijdens de bewonersavond op 22 mei 2002 blijkt dat de inwoners van Vogelwaarde betrokken zijn bij hun dorp. Tijdens de bewonersavond waren ongeveer 80 bewoners aanwezig (4% van de totale bevolking).
Sociale themas waren b.v de behoefte aan bestuursleden bij verenigingen en aan een centrale ontmoetingsplek in het dorp.
Uit de dorpsschouw, de eerste bewonersavond en de jeugdenquête:
Het ontbreken van voldoende bestuursleden is een bedreiging voor de toekomst van het het verenigingsleven in Vogelwaarde. B.v. de duivenvereniging en de KBO Boschkapelle kampen met dit probleem en de voetbal vindt moeilijk jeugdtrainers. De praktijk is dat dezelfde personen meerdere bestuursfuncties hebben. Om meer mensen te motiveren voor bestuursfuncties, opperen de bewoners dat de gemeente vrijwilligers moet ontlasten. Er zou iemand voor de verenigingen beschikbaar moeten zijn die in het veld ondersteuning biedt met raad en daad.
Van de jeugd die meedeed aan de jeugdenquête (18) is bijna iedereen lid van een vereniging. De meeste van een sportvereniging, enkele van een andere vereniging, zoals de scouting. Het merendeel is lid van een vereniging buiten Vogelwaarde. Een deel van de jeugd mist mogelijkheden voor vrijetijdsbesteding in Vogelwaarde. De jeugd ontmoet elkaar vooral op school, in het uitgaansleven, op de vereniging en op straat. Plaatsen waar ze elkaar in Vogelwaarde ontmoeten zijn b.v. de speeltuin en het voetbalveld. Toch zeggen bijna alle jongeren dat Vogelwaarde geen of onvoldoende ontmoetingsplaatsen heeft. De behoefte aan jeugdvoorzieningen komt aan de orde in de par. Ruimtelijk. De meerderheid van de deelnemers woont in Vogelwaarde naar zn zin. Positief aan het dorp zijn b.v. rust en gezelligheid. Negatief is vooral het is saai/er is niks te doen.
Voor ouderen organiseren de beide KBOs en het Wijksteunpunt activiteiten. Er is echter maar een kleine groep ouderen die regelmatig naar deze activiteiten komt. De bewoners vermoeden dat de ouderen in Vogelwaarde ook als ze eenzaam zijn niet zo gemakkelijk over die drempel heen stappen. Een andere oorzaak kan zijn dat ouderen minder behoefte hebben aan activiteiten, omdat ze ook zelf de nodige kaartclubjes e.d. thuis organiseren.
 
Tabel 4: Verenigingen Vogelwaarde
 


 

Verenigingen Vogelwaarde

Belangen-/beroepsorganisaties:

De Zonnebloem, afd. Vogelwaarde
FNV Bondgenoten, afd Oost Zws-Vl
Kath. Bond voor Ouderen - Boschkapelle
Kath. Bond voor Ouderen Stoppeldijk
Kath. Vrouwenorganisatie - Vogelwaarde
Nationaal Reumafonds - Vogelwaarde
NL Hartstichting, afd O Z-Vl Vw/Hdijk
Politieke partijen:
-         CDA Hontenisse
-         PvdA Hontenisse (recent opgegaan in PvdA Hulst)
Zeeuwse Katholieke Vrouwen - Vogelwaarde

 
Kerkelijke organisaties:

 
RK Parochie Boschkapelle
RK Parochie Stoppeldijk
 

Sociaal-culturele activiteiten:
 
 
 
 
 
 
 
 

Dorpsraad Vogelwaarde i.o.
Dweilband ZDGK
Feestcomité Vogelwaarde
Folklor. Zang- en Dansensemble Pofajdok
Gemengd Koor Stoppeldijk
Jeugdkoor De Babbeliekes
Parochieel Kerkkoor Boschkapelle
Toneelvereniging ODI
Stichting Carnaval De Vogelpiek
 


Sportverenigingen
(sport en ontspanning):

Aviornis NL, afd. Zld (park- en watervogels)
Comité Fietsvierdaagse Vogelwaarde
Damesgymclub Ren je Rot
Damesgymclub Vogelwaarde
Duivenvereniging Vogelwaarde
Kleindierenver. Ter Verbetering (ver. van fokkers)
Ouderengymclub Vogelwaarde
Tennisclub Vogelvlucht
Trimclub Vogelwaarde
Tourclub Vogelwaarde
Voetbalvereniging Vogelwaarde
Wielercomité Vogelwaarde

Bron: Gemeentegids Hontenisse 2002, dorpsschouw
 
Er is behoefte aan een centrale ontmoetingsplaats, in de vorm van een multifunctioneler gebruik van het plein bij het dorpshuis en van het dorpscentrum zelf (zie verder par. Ruimtelijk bij Dorpscentrum Vogelwaarde). Als bijkomend voordeel zien de bewoners een efficiëntere inzet van subsidiegelden voor het dorp en zo komen we elkaar nog eens tegen. Ook het historische onderscheid tussen Rapenburg en Boschkapelle moet worden opgeheven. Beide wensen komen samen in de suggestie om de huidige twee kermissen te bundelen en te verplaatsen naar het plein bij het dorpscentrum. Met een iets grotere kermis trek je niet alleen meer mensen, maar je benut ook de mogelijkheden die het centrum van het dorp te bieden heeft (zie verder in par. Ruimtelijk bij voorzieningen en bereikbaarheid). Om de integratie tussen Boschkapelle en Rapenburg verder te bevorderen zouden ook de kerkbesturen en de ouderenbonden moeten fuseren. Het gaat er om één dorp te vormen: Vogelwaarde. Het centrum van het dorp moet nog wel verder ontwikkeld worden. Er is nu nog te weinig sprake van een dorpshart. Om dit te bevorderen stellen bewoners voor het voetbalveld te verplaatsen. Het voetbalveld is destijds op die plek gekomen om de twee dorpen aaneen te smeden. Dat is fysiek weliswaar gelukt, maar het is nooit het hart van het dorp geworden.
 
Relatie bewoners - gemeente
Sinds enkele maanden heeft Vogelwaarde een dorpsraad. Tijdens de dorpsschouw is het belang van een dorpsraad benadrukt. Waar het de dorpsraad om gaat is bundeling van bewonersbelangen naar de gemeente, ideeën ontwikkelen en leesbaarheidsprojecten realiseren. Ideeën om de dorpsraad vorm te geven zijn er, maar moeten nog verder uitkristalliseren. Genoemd wordt b.v. het uitgangspunt dat de dorpsraad een brede en democratische vertegenwoordiging vanuit het dorp moet zijn. Een paar keer per jaar, b.v. elk kwartaal, moet er een bewonersvergadering worden georganiseerd. Daar kunnen problemen aan de orde worden gesteld. Er moeten ook zoveel mogelijk mensen bij de dorpsraad betrokken worden, zodat je werkgroepjes kunt vormen. Ieder met een eigen aandachtsveld. Het dagelijks bestuur moet niet al te groot zijn, het moet wel werkbaar blijven.
Ook tijdens de bewonersavond blijkt de behoefte aan inspraak en communicatie met de gemeente. Bewoners ervoeren het b.v. als zeer positief dat zij hun mening over de leefbaarheid van het dorp via discussiegroepjes kwijt konden. Daarnaast was er een signaal over minder goed lopende communicatie met de gemeente. In januari 2002 hebben de gezamenlijke besturen van de basisschool, peuterspeelzaal, bibliotheek en dorpscentrum een verzoek om een visie van de gemeente op de brede school schriftelijk voorgelegd aan de gemeente. Tijdens de bewonersavond werd de ergernis geuit over het feit dat de gemeente hierop nog niet had gereageerd. Inmiddels heeft de gemeente een visie ontwikkeld en deze aan de besturen kenbaar gemaakt (zie verder bij de conclusies en in de par. Ruimtelijk bij dorpscentrum Vogelwaarde).
Uit de jeugdenquête blijkt dat enkele jongeren zouden willen meepraten met de dorpsraad of de gemeente. De dorpsraad geeft aan dat zij kunnen participeren in diverse commissies of werkgroepen die de dorpsraad binnenkort zal vormen.
 
Bewoners en gemeentelijke herindeling
Een thema dat vooral tijdens de dorpsschouw is besproken. De aanwezigen staan overwegend positief  tegenover de gemeentelijke herindeling. Vanuit economisch belang hadden ze nog liever één gemeente Zeeuws-Vlaanderen gezien. Ontwikkeling van de Kanaalzone als werk- en het overige als woongebied kan dan beter op elkaar worden afgestemd. Kritische noot is de zorg om als kleine kernen van Hontenisse achtergesteld te worden binnen de grote gemeente Hulst. Tijdens de eerste bewonersavond wordt dit geformuleerd als: dat de gemeentelijke herindeling niet ten koste mag gaan van de voorzieningen in de kleine kernen. Ook is men bang dat gemeentelijke lasten e.d. omhoog gaan. Voor de ouderen zou het bezwaarlijk zijn als het gemeentehuis in Kloosterzande zou verdwijnen. Het gemeentehuis in Hulst is verder weg, het is er moeilijker parkeren en Hulst is vanuit Vogelwaarde slecht bereikbaar met het openbaar vervoer. Als wensen voor de nieuwe gemeente formuleren de bewoners eerlijkheid en openheid. De website van de gemeente Hulst met daarop de actuele college- en raadsbesluiten ervaren zij als positief voorbeeld hiervan.
 
Sociale Veiligheid
Thema's als onveiligheidsgevoelens, criminaliteit en sociale controle zijn in Vogelwaarde niet door de bewoners als probleem naar voren gebracht.
Overlast heeft Vogelwaarde alleen in termen van geluidsoverlast van verkeer en bedrijven en verkeershinder aan het Rapenburg, de kruising Hengstdijksekeiweg / Margaretsedijk, de Schoolstraat en de Bossestraat (zie de par. Ruimtelijk / verkeersveiligheid).
 
Onderwijs
Basisschool De Schakel ligt centraal in Vogelwaarde, met de peuterspeelzaal, de bibliotheek en het dorpscentrum in de directe omgeving. Tijdens de dorpsschouw en de eerste bewonersavond kwam de ontwikkeling van een brede school aan de orde (voor achtergronden zie de par. Ruimtelijk bij dorpscentrum Vogelwaarde). Nieuwbouw voor de basisschool staat gepland in 2005. Het dorpscentrum vraagt groot onderhoud en de beheerstichting heeft een wens voor uitbreiding. Er leven wensen om deze plannen te bundelen tot een brede school.[2] Uitgangspunt voor brede scholen in het gemeentelijk beleid (nieuwe gemeente Hulst) is bundeling van basisschool, peuterspeelzaal en kinderopvang. In situaties van nieuwbouw van de basisschool, bestaat de intentie dat de locatiekeuze medebepalend is voor eventuele toekomstige integratie van andere instellingen. Voor Vogelwaarde biedt de opzet van de nieuwe basisschool ruimtelijke randvoorwaarden voor koppeling met andere voorzieningen.[3]


Tabel 5: Leerlingaantallen Vogelwaarde 1998 - 2001
 


Basisschool

01-10-01

01-10-00

01-10-99

01-10-98

De Schakel (rk)

189

189

185

188

Bron: Gemeente Hontenisse
 
Uit tabel 5. blijkt dat het leerlingenaantal in de afgelopen 4 jaar stabiel is gebleven. Het aandeel doelgroepleerlingen[4] is in Vogelwaarde 30%[5] . Binnen de totale gemeente Hontenisse bestaat dit percentage doelgroepleerlingen voor het overgrote deel uit kinderen uit gezinnen met laag opgeleide ouder(s) (maximaal vbo-onderwijs) en enkele kinderen uit culturele minderheidsgroepen met laagopgeleide ouder(s). D.w.z. dat de twee andere categorieën schipperskinderen en kinderen van ouders die een ander rondtrekkend bestaan leiden niet zijn vertegenwoordigd in Hontenisse.

4. ECONOMISCH

Bedrijvigheid en werkgelegenheid
Vogelwaarde heeft 31 agrarische bedrijven[6] . Naast de landbouw, heeft Vogelwaarde 71 andere bedrijfsvestigingen. Dit is 20% van de totale bedrijvigheid binnen de gemeente Hontenisse. De sector handel en reparatie heeft de meeste vestigingen (16), de sector vervoer/opslag/communicatie biedt de meeste werkgelegenheid.
 
De laatste vijf jaar (1997 2001) is het aantal vestigingen in Vogelwaarde met 14 gestegen. Deze groei komt met name op het conto van de sectoren vervoer/opslag/communicatie, overige en zakelijke dienstverlening.
 
In de figuren 3. en 4. wordt de werkgelegenheid opgesplitst in twee categorieën. De eerste betreft de totale werkgelegenheid, inclusief uitzendkrachten. De tweede categorie omvat het aantal personen dat fulltime werkt (15 uur of meer per week), exclusief uitzendkrachten.
 
Het totale aantal personen, werkzaam bij bedrijven en instellingen in Vogelwaarde is 347. Hiervan werken 292 mensen fulltime (84%). Grootste werkgever is de sector vervoer/opslag/communicatie (123 werknemers), gevolgd door de sectoren handel en reparatie (50) en bouwnijverheid (44). De laatste vijf jaar (1997 2001) is de werkgelegenheid in Vogelwaarde gestegen met 36 werknemers (12%). Deze groei komt vooral voor rekening van de sector zakelijke dienstverlening. De werkgelegenheid in de sector industrie is de laatste vijf jaar gehalveerd.

Uit de jeugdenquête: iets meer dan de helft van de deelnemers wil gaan studeren, een derde wil direct na de middelbare school gaan werken. Ongeveer de helft denkt later werk te vinden in Zeeland / Zeeuws-Vlaanderen. De rest wil elders in Nederland of in het buitenland aan de slag.
 
Werkloosheid
De gegevens over werkloosheid waren niet tijdig beschikbaar. In de eindversie van de kernbeschrijving worden deze alsnog ingevoegd.
 
Economische ontwikkelingen
Voor de toekomstige ontwikkelingen van bedrijven heeft de gemeente Hontenisse een beleidsvisie bedrijventerreinen vastgesteld[7] . Hierin is de ruimtebehoefte verkend van binnen de gemeente gevestigde bedrijven. Ook is er in de beleidsvisie voor gekozen om niet bij elke kern in Hontenisse een bedrijventerrein te ontwikkelen, maar accenten te leggen bij de kernen Kloosterzande, Vogelwaarde en Walsoorden wat betreft uitbreidingsmogelijkheden van bedrijven en bedrijventerreinen. De beleidsvisie ligt momenteel (augustus 2002) ter beoordeling bij de provincie. De onderhandelingen over de problematiek rond de uitbreidingsbehoefte van Hoefijzerfabriek Kerckhaert BV lopen nog.
Uit de dorpsschouw en eerste bewonersavond:
De inwoners van Vogelwaarde ervaren hinder, veroorzaakt door vrachtverkeer en geluidsoverlast van bedrijven die binnen de dorpskern en aan de rand van het dorp  uit hun jasje zijn gegroeid . Zij delen nagenoeg unaniem de stelling: Alles moet uit de kast worden gehaald om deze bedrijven de mogelijkheid te bieden van bedrijfsverplaatsing. Wonen doen we in het dorp, werken erbuiten.  Voorwaarde is dan wel dat het voor bedrijven aantrekkelijk wordt gemaakt om zich elders te vestigen. En bedrijven zomaar wegjagen is niet de bedoeling, want bedrijvigheid moet er blijven in Oost-Zeeuws-Vlaanderen. Dit is belangrijk voor de leefbaarheid van de dorpen. Het mag nl. niet zo zijn dat mensen hier niet meer willen wonen omdat de afstand naar hun werk te groot wordt. Ook realiseren bewoners zich dat bedrijfsverplaatsing enorme financiële consequenties heeft en niet zomaar uitgevoerd kan worden. Zij benadrukken de noodzaak van een beleidsplan bij de gemeente, waarin is geregeld hoever de bedrijven nog mogen uitbreiden en welke maatregelen (b.v. infrastructureel) gerealiseerd zullen worden als een bedrijf wil uitbreiden.

In de toekomstvisie voor de nieuwe gemeente Hulst is de ontwikkeling van toerisme en recreatie in Oost-Zeeuws-Vlaanderen een belangrijk uitgangspunt. De gemeenteraad van Hontenisse heeft inmiddels een recreatievisie vastgesteld, waarin ook het project Kloosterzande aan Zee is opgenomen. Dit idee voor toeristische ontwikkeling van de Kop van Hontenisse is bedacht door ondernemers en de gemeente Hontenisse. Kloosterzande aan Zee verbindt Kloosterzande via een kanaal de huidige N60 en het veerplein met de Westerschelde. Kloosterzande krijgt volgens het plan een jachthaven met (recreatie-)woningen er omheen en voorzieningen zoals horeca en detailhandel. In de loop van 2002 tekenen de gemeente, de provincie en Rijkswaterstaat een convenant, waarin deze instanties een inspanningsverplichting aangaan voor de verdere ontwikkeling van het project. [8]

Uit de dorpsschouw:
In de ontwikkeling van toerisme en recreatie in Oost-Zeeuws-Vlaanderen zien de bewoners kansen voor werkgelegenheid. Kloosterzande aan Zee vindt men een leuk en best haalbaar plan.
 
Tabel 6: Toeristische accommodaties Vogelwaarde
   


Naam en soort camping

Aantal permanente plaatsen

Aantal niet-permanente plaatsen

Open van/tot

Camping Kamperhoek

0

15

april tot

(boerderijcamping)

 

 

oktober

Bron: campings zelf
 
 
5. RUIMTELIJK
 
Speerpunten van de bewoners t.a.v. de ruimte zijn onder meer: verkeersveiligheid, jeugdvoorzieningen, groen en een multifunctioneler dorpscentrum.
 
Wonen
Vogelwaarde kent lintbebouwing, gecombineerd met uitbreidingsplannen ten noorden en ten  westen van de doorgaande wegen, resp. Bossestraat en Rapenburg. Het laatste nieuwbouwproject dateert uit 1999 en betreft het uitbreidingsplan Vogelwaarde-Noord. Dit plan voorziet voor de planperiode 1999 2009 in de bouw van 37 woningen[9] . Daarnaast liggen er plannen voor herstructurering in de omgeving Olmenstraat[10] en voor zorgwoningen voor ouderen. Wat dit laatste betreft zijn er nieuwbouwplannen van Woonzorgcentrum Antonius en de Regionale Zeeuws-Vlaamse Woningbouwvereniging voor de bouw van woonzorgvoorzieningen voor ouderen in Vogelwaarde. Dit plan is nog volop in ontwikkeling en diverse instanties moeten hierover nog besluiten nemen.[11] Als het plan doorgaat, is sprake van decentralisatie van woonzorgvoorzieningen voor ouderen van Kloosterzande naar Vogelwaarde. Momenteel heeft Vogelwaarde 38 seniorenwoningen[12] .
 
Uit de dorpsschouw en de eerste bewonersavond:
De inwoners van Vogelwaarde vinden het er in principe mooi en goed wonen. Als positief ervaren zij: wonen op het platteland met grote plaatsen dichtbij, de bundeling van voorzieningen (basisschool, peuterspeelzaal, bibliotheek en dorpshuis) in het centrum van het dorp, de diversiteit aan woningen en er is redelijk wat groen. Daarnaast is men unaniem van mening dat op al deze punten het nodige verbeterd kan worden. Wat en hoe is hieronder uitgewerkt.
 
Vogelwaarde heeft een zgn. effectieve woningvoorraad van 885 woningen. Hiervan staan er 689 in de kern en 196 in het buitengebied; verhouding 3,5 : 1. Van de 31 tweede woningen staan er 3 in de kern en 28 in het buitengebied. De leegstand (13 woningen) ervaren de bewoners als probleem i.v.m. verpaupering (zie hieronder).
 
Tabel 6:  Woningvoorraad Vogelwaarde: kern + buitengebied per 1-1-2001
   

Effectieve woningvoorraad

Tweede
woningen

Totale woningvoorraad

koop

huur

w.v. leegstand

691

194

13

31

916

78%

22%

 

3%

 

Bron: gemeente Hontenisse
 
Uit de dorpsschouw, de eerste bewonersavond en de jeugdenquête:
Van de deelnemers aan de jeugdenquête wil ongeveer de helft later in Vogelwaarde blijven wonen, de andere helft wil elders gaan wonen.
Bewoners noemen woningbouw een garantie voor de leefbaarheid van Vogelwaarde in de toekomst. Als wij onze woonkern willen blijven bevolken, de winkels willen blijven garanderen en de scholen willen blijven vullen, dan zullen we toch meer uitbreiding moeten krijgen qua woningbouw.  De bestaande bouwmogelijkheden zijn voor zover bewoners weten op, alle grond is verkocht. Bij eventuele verdere uitbreidingsplannen moet men er wel voor waken dat er een trek ontstaat naar de nieuwbouwwoningen, gecombineerd met leegstand/verpaupering in de kern. Momenteel staan al enkele oude panden in de kern leeg. Deze zijn opgekocht, maar nooit opnieuw bewoond. Bewoners pleiten in dit kader voor een herbewoningsplicht, gecombineerd met selectief zijn op wie er in komt  in geval van verhuur.
Positief is dat momenteel huurwoningen worden opgeknapt. Achterstand hierin leidde in het verleden wel tot verpaupering. Als praktisch leefbaarheidsprobleem wordt nog de brandgang achter de Olmenstraat genoemd. Deze wordt vaak geblokkeerd door vuilcontainers.
 
Voorzieningen en bereikbaarheid
Vogelwaarde beschikt over een aantal zakelijke diensten, waaronder een bank, een slager, een schoenenzaak, twee kapsalons, een supermarkt en een fysiotherapeut. Voor overige zaken is men aangewezen op de regio. Voor boodschappen en de huisarts gaat men naar Kloosterzande. Overige boodschappen en middelbaar onderwijs halen de inwoners van Vogelwaarde in Hulst of Terneuzen. Datzelfde geldt voor ziekenhuiszorg en sinds kort ook voor huisartsenhulp s avonds en in het weekend. De afstand Vogelwaarde - Kloosterzande bedraagt 7,4 km, Vogelwaarde Hulst is 10 km en Vogelwaarde Terneuzen is 13,3 km. Voor cultuur en ontspanning is men naast de eigen regio, ook georiënteerd op de overkant, Brabant en België.
Het openbaar vervoer in Oost-Zeeuws-Vlaanderen zal naar verwachting wijzigen na de opening van de Westerscheldetunnel en het verdwijnen van de veerdienst Perkpolder-Kruiningen. Hierover bestaat nog geen duidelijkheid. Vogelwaarde heeft momenteel drie bushaltes. Hiervandaan rijdt buslijn 10 richting Terneuzen Zelzate en richting Kloosterzande, via de veerboot naar Goes. Door de week tijdens de spitsuren twee maal per uur, op de overige dagdelen één maal per uur. Voor wie met de bus naar Hulst wil, moet overstappen in Kloosterzande.
Het gemeentehuis in Kloosterzande blijft open. Bewoners kunnen er terecht voor een zo breed mogelijk aanbod van diensten aan een serviceloket.
 
De bereikbaarheid van voorzieningen voor de jeugd is getoetst via de jeugdenquête. Naar school (Hulst of Terneuzen), om uit te gaan en naar de (sport)vereniging pakken de meeste deelnemers de fiets. Uitgaan doet de jeugd in Hulst, Kloosterzande, Hengstdijk en in Vogelwaarde. Voorzieningen in Vogelwaarde vinden de meesten goed bereikbaar.
 
Uit de dorpsschouw, de eerste bewonersavond en de jeugdenquête:
Wat men in Vogelwaarde zeer waardeert is de bundeling van voorzieningen op een centrale plaats in het dorp (dorpshuis, basisschool, peuterspeelzaal en bibliotheek). Dit moet zeker gehandhaafd blijven en het liefst worden uitgebreid met b.v. de kinderopvang. Aan het dorpshuis en de school mag echter e.e.a. verbeterd worden (zie verderop onder dorpscentrum Vogelwaarde). Ook geven bewoners aan dat er aan het plein bij het dorpscentrum -  het centrum van het dorp  - ruimtelijk gezien meer van te maken valt. Zij vinden het er nu ongezellig en gevaarlijk door het drukke verkeer van ouders die hun kinderen van school halen. Als suggesties worden gegeven: verplaatsing en bundeling van de twee kermissen (één in Rapenburg, één in Boschkapelle) naar het plein bij het dorpscentrum (zie ook par. Sociaal bij dorps- en verenigingsleven). En een echt centrum van het plein maken door een leuke aankleding, gekoppeld aan woningbouw op de huidige plaats van de sportvelden.
Over het openbaar vervoer zijn de inwoners van Vogelwaarde matig tevreden. Wonen op het platteland, met grote plaatsen dichtbij wordt gewaardeerd, maar als het openbaar vervoer er niet is, dan zijn die plaatsen wel erg ver weg. Over het openbaar vervoer naar Terneuzen is een deel van de bewoners tevreden, een ander deel vraagt om verbetering, maar het moet zeker in stand blijven. Naar Hulst is het openbaar vervoer slecht geregeld. Bewoners pleiten voor verbetering, zeker i.v.m de bereikbaarheid van de huisartsenpost. De avond- en weekenddiensten van de drie huisartsen in de gemeente Hontenisse zijn nl. sinds mei 2002 verplaatst naar het ziekenhuis in Terneuzen.[13]
De supermarkt op het dorp draait nu redelijk goed, maar kan een punt van zorg worden voor de toekomst. De bewoners roepen elkaar op er boodschappen te blijven doen, zodat de winkel blijft bestaan.

Tabel 7: Voorzieningen Vogelwaarde
   


 

Voorzieningen Vogelwaarde

Gezondheidszorg en ouderenvoor-zieningen:

EHBO Vogelwaarde
Fysiotherapie Vogelwaarde
Kruisgebouw:
-spreekuur algemeen maatschappelijk werk,
 30 minuten per week
Hoeve La Salette (gezinsvervangend tehuis)
 

Onderwijs en opvoedingsondersteuning:

Basisschool: De Schakel (RK)
Kinderopvang Pinkeltje
Peuterspeelzaal Duimelot
 

Sociale en educatieve dienstverlening:

Dorpscentrum Vogelwaarde
KBO gebouw Boschkapelle
KBO gebouw Stoppeldijk
Openbare Bibliotheek Vogelwaarde
Wijksteunpunt voor ouderen
 


Vrijetijdsbesteding:

Kermis (2x: Boschkapelle, Stoppeldijk)
Kinderspeelplaats Wilgenstraat
Sportzaal Dorpscentrum
Tennisbaan Elzenstraat
Voetbalveld Bossestraat

 

 

Zakelijke diensten:

Cafés (2x)
Bakker (1x)
Schoenenzaak
Slagerij
Supermarkt
Taxibedrijf (2x)
Postagentschap Vogelwaarde
Rabobank
 

Overige voorzieningen

Begraafplaats (2 x)
Brandweerkazerne

Bron: Gemeentegids Hontenisse 2002, dorpsschouw
 
Voorzieningen die de inwoners van Vogelwaarde missen zijn voorzieningen voor de jeugd, een apotheekfunctie en een huisarts die b.v. een paar keer per week spreekuur houdt. Onnodig is een gemeentelijk loket voor paspoorten, rijbewijzen enz. op het dorp. Wel pleiten de bewoners voor avondopenstelling van deze diensten bij de nieuwe gemeente Hulst, net zoals dit bij de huidige gemeente Hontenisse het geval is.
In de jeugdenquête vinden de meeste deelnemers dat Vogelwaarde onvoldoende ontmoetingsplaatsen en onvoldoende voorzieningen voor hen heeft. Een skatevoorziening, een hangplek en een zwembad behoren tot de grootste wensen. Ook volwassenen bevestigen het ontbreken van jeugdvoorzieningen voor de doelgroep van ± 12 16 jaar. Jongeren hangen nu rond in de speeltuin. Daarmee veroorzaken ze overlast voor de omwonenden en blijven kinderen de doelgroep van het speeltuintje weg. Ook lantaarnpalen moeten het regelmatig ontgelden en de oud papiercontainer van de voetbal is een keer in brand gestoken. Bewoners geven suggesties voor oplossingen / jeugdvoorzieningen. Een jeugdhonk zou er moeten komen met activiteiten en cursusmogelijkheden. Of een hangplek, die totstandkomt via inspraak van de jeugd zelf.
De opmerkingen over voorzieningen voor ouderen zijn opgenomen onder Dorpscentrum Vogelwaarde. Over de situering van de speeltuin vlakbij seniorenwoningen heeft een enquête uitgewezen dat de oudere omwonenden deze locatie verkeerd vinden.
De kerk, daarvan heeft Vogelwaarde er twee. Naar verwachting van de bewoners kunnen deze in de toekomst niet beide als kerk in stand worden gehouden. Eén kerk is voor de bewoners ook voldoende. Zij willen zich er echter niet over uitspreken of de kerk in Boschkapelle of die op Rapenburg zn kerkfunctie moet houden. Dit is vooral voor de oudere inwoners een gevoelig punt.
De bewoners vragen zich af wat het beleid in de nieuwe gemeente wordt wat betreft brandweervoorzieningen. Momenteel hebben Kloosterzande en Vogelwaarde beide een korps en verder zit ook de brandweer van Zaamslag vlakbij.
Tenslotte nog de milieustraat in Walsoorden. Inwoners van Hontenisse kunnen er gratis hun afval kwijt. In de nieuwe gemeente moet deze milieustraat gehandhaafd blijven, alsook het gratis storten. Betaling werkt illegaal storten in de hand. Het klein chemisch afval leveren inwoners van Vogelwaarde in bij de gemeenteschuur. Ook die mogelijkheid moet er blijven.
 
Verkeersveiligheid
Vogelwaarde kent drie locaties waar de verkeersveiligheid volgens de bewoners verbeterd zou moeten worden: Rapenburg, de kruising Hengstdijksekeiweg / Margaretsedijk en de Schoolstraat. Rapenburg is de verbindingsstraat tussen de N61 en de Vogelweg richting Kloosterzande. Het is tevens de toegangsweg voor diverse bedrijven binnen Vogelwaarde, waaronder Hoefijzerfabriek Kerckhaert en Transport- en Overslagbedrijf Scheerders. Op genoemde kruising, gelegen in het verlengde van Rapenburg, richting Kloosterzande, kruisen overstekende fietsers, afslaand vrachtverkeer naar bedrijven en doorgaand verkeer elkaar. De Schoolstraat verbindt de westzijde van het dorp met de N61. De aansluiting op deze rijksweg zal worden verbeterd. Rijkswaterstaat werkt hiervoor momenteel een aantal varianten uit. Vervolgens zal via het bestuurlijk overleg van de Ruit[14] een inspraakprocedure worden vastgesteld. De Schoolstraat wordt vooral gebruik door bewoners die werken in de Kanaalzone, lijnbussen, vrachtverkeer en voor scholieren is het de fietsroute naar de middelbaar onderwijs in Terneuzen.
Uit de dorpsschouw, de eerste bewonersavond en de jeugdenquête:
Aan het Rapenburg is sprake van te veel (vracht)verkeer, te hoge snelheden over een te smalle weg en geluidsoverlast door het verkeer. Bewoners benadrukken dat de vrachtwagens van Kerckhaert in mindere mate, maar dat vooral het doorgaande verkeer de overlastveroorzaker is. Een telling tussen 6.30 en 9.00 uur, uitgevoerd door een inwoner, leverde het resultaat op van 1000 auto's die Rapenburg die morgen passeerden. Het kinderdagverblijf aan het Rapenburg is als voorziening een aanwinst, maar de gekozen locatie is gevaarlijk en onverantwoord. De kruising Hengstdijksekeiweg / Margaretsedijk is levensgevaarlijk voor overstekende fietsers (o.a. schoolgaande kinderen). De huidige verkeersremmer voldoet niet. De bewoners noemen talloze oplossingen. Ten eerste een rotonde en als dit (technisch/financieel) niet te verwezenlijken valt een oog/slinger/bocht in de weg, net als bij Zaamslag. Flitspalen en het instellen van een 30-km zone behoren ook tot de alternatieven.Verkeersremmers zijn geen optie, vanwege het gevaar om er tegenaan te rijden. Voor de veiligheid van fietsers zou een fietspad vanuit de bomenbuurt, aansluitend op het fietspad aan de Vogelweg een oplossing zijn. Daarmee omzeilen fietsers het Rapenburg èn de gevaarlijke oversteek bij de kruising. Een effectieve oplossing zou een rondweg zijn voor het doorgaande verkeer van Kloosterzande naar Terneuzen. Die moet dan achterlangs Kerckhaert lopen met ontsluiting voor dit bedrijf en de bedrijven op het terrein bij Scheerders. Ook pleiten bewoners ervoor het totale knelpuntenplaatje voor Rapenburg en genoemde kruising opnieuw te bezien, alle wensen en ideeën te inventariseren en tot een oplossing te komen.
Over de Schoolstraat wordt te hard (het dorp binnen-) gereden en voor fietsers is het er onveilig. De straat hoeft niet verbreed te worden, want dat werkt alleen (nog) harder rijden in de hand. De twee snelheidsremmende bobbels bij de entree van het dorp via de Bossestraat voldoen niet. Passanten kennen nl. de ideale snelheid om deze hindernissen te nemen. Voor de veiligheid van het fietsverkeer worden twee opties naar voren gebracht: een fietspad (door de meerderheid naar voren gebracht) of de Schoolstraat verboden terrein maken voor fietsers. Vanuit verkeersveiligheidsproject de Ruit, is er een idee om het verkeer vanaf de Schoolstraat via een parallelweg naar de N61 te leiden. Voor de bewoners is nog niet duidelijk of deze parallelweg via de rotonde Willem III-weg of via de rotonde aan Rapenburg zal aansluiten op de N61. Een eventuele parallelweg in oostelijke richting, via de rotonde Rapenburg, vinden de bewoners geen verbetering. Dat levert naar verwachting vooral sluipverkeer op via de Drie Gezustersdijk (verkeer naar Terneuzen) en via Rapenburg.
 
Overige verkeerspunten:
Te hard rijden op de Bossestraat. Hier zien bewoners graag optische snelheidsremmers in de vorm van versmallingen b.v. zoals in Clinge. In elk geval geen drempels.
Parkeerprobleem aan het Rapenburg (smalle straat met beperkt aantal parkeerplaatsen).
Slecht wegdek (kuilen) in sommige straten en geluidsoverlast hierdoor. Men verzoekt om beter onderhoud.
In de jeugdenquête worden de fietsroute bij Terhole, de polderwegen, de Bossestraat, de Olmenstraat en te hard rijdende auto's in het algemeen als verkeersonveilig benoemd.
 
Groen
Uit de dorpsschouw en de eerste bewonersavond:
De groenvoorzieningen de plantsoenen en het bos - moeten beter onderhouden worden. Eerst groeit het onkruid tot 2 meter. Dan komen ze er doorheen en is het een tijdje weg, maar het ziet er niet meer zo mooi uit als vroeger.  Ook over het snoeibeheer zijn bewoners niet tevreden. In het bos groeit veel gras, waar voorheen struiken/bomen stonden en de eendenvijver is er vies. Bewoners refereren aan vroeger, toen iedere kern zijn eigen gemeentewerkers had.Toen zag alles er spic en span uit. Dat willen we terug. Vogelwaarde heeft redelijk wat groen, maar voor de bewoners mag het nog groener. Mits goed onderhouden uiteraard. Bewoners doen verschillende suggesties voor verbetering van het groen in Vogelwaarde. B.v. de bomenbuurt moet niet beperkt blijven tot de namen van de straten, maar er zouden werkelijk beuken, populieren enz. moeten staan. De speeltuin bij de seniorenwoningen verdient meer aankleding met wat extra boompjes en struiken. De speelvoorziening moet echter wel goed zichtbaar blijven. De huidige grote bedrijven in / aan de rand van het dorp moeten aan het zicht onttrokken worden door groen. Dit zou een verfraaiing zijn voor het dorp. Tenslotte hebben bewoners de wens om een kerkepaadje aan te leggen. Het gaat om een simpel pad, kort langs de dorpskern waar je een leuk wandelingetje kunt maken en je elkaar nog eens tegen kunt komen op een bankje onderweg. Als voorbeeld wordt een route van vroeger genoemd vanaf de Bossepad richting Schapershoek.
 
Dorpscentrum Vogelwaarde
Het dorpshuis dateert uit ongeveer 1970. Het is een vrijstaand gebouw en heeft de volgende ruimten: een hal met douches en toiletten, een bar, keuken en berging, een vergaderzaal, een foyer en een gymzaal annex grote zaal met podium. Het dorpscentrum wordt beheerd door een zelfstandige stichting, die verantwoordelijk is voor zowel klein- als grootonderhoud. De stichtingen ontvangen een jaarlijkse exploitatiesubsidie. Een eventueel subsidieoverschot mag men behouden. Voor groot onderhoud kan de stichting het eventuele spaarsaldo aanspreken en indien dit niet beschikbaar of toereikend is, een subsidieverzoek indienen bij de gemeente. Het dorpshuis is ruimtelijk gekoppeld aan andere sociaal-culturele en educatieve voorzieningen, nl. de direct naastgelegen basisschool, peuterspeelzaal en bibliotheek. Naast de eigen verenigingen, maken de basisschool (schoolgym) en Ziekenhuis De Honte (bloedprikdienst) gebruik van het dorpscentrum. Als de plaatselijke horecagelegenheden te klein zijn, verzorgt het dorpscentrum ook broodmaaltijden bij begrafenissen. De verenigingen die een plek hebben in het dorpshuis zijn: de gym- en de badmintonvereniging, de trimclub, de volksdansgroep, de vrouwenbonden, de EHBO, de toneelvereniging en creatieve cursussen. Feestjes organiseren de inwoners van Vogelwaarde vooral in de plaatselijke cafés.
Uit de eerste bewonersavond:
De bewoners geven aan dat het dorpshuis niet multifunctioneel genoeg is en dat aanpassingen nodig zijn. De ruimten van het gebouw hebben te veel beperkingen door de combinatie van een vrij grote zaal, een heel klein zaaltje en een bovenzaal die in de zomer vaak veel te warm is. Ook moet het dorpscentrum een thuis worden voor alle verenigingen in Vogelwaarde. Dit betekent dat er meer verenigingen terecht moeten kunnen dan nu het geval is. De KBO is hiervan een concreet voorbeeld. Zij zitten nu in een gebouwtje achteraf, dat helemaal niet meer van deze tijd is. Er schijnen echter geen dagdelen meer beschikbaar te zijn, waarop de KBO van het dorpscentrum gebruik kan maken. Ook heeft Vogelwaarde behoefte aan een home voor de jeugd. De beheerstichting van het dorpscentrum heeft samen met de besturen van de basisschool, peuterspeelzaal, bibliotheek, enz. een verzoek ingediend bij de gemeenteom te komen tot een brede school. Dit verzoek is ingegeven door de behoefte aan uitbreiding en groot onderhoud aan het dorpscentrum en de beoogde nieuwbouw voor basisschool De Schakel in 2005.[15]
 
 
6. CONCEPT-CONCLUSIES VOGELWAARDE
 
Het betreft conclusies op hoofdlijnen, over de meest opvallende en toekomstgerichte thema's uit de kernbeschrijving. Daarnaast gaat het om voorlopige conclusies. Een aantal gegevens uit deze kernbeschrijvingen zijn nl. gerelateerd aan cijfermateriaal voor de gemeente Hontenisse, maar zullen opnieuw worden geanalyseerd aan de hand van cijfers voor de nieuwe gemeente Hulst. Naast deze conclusies per kern, volgt eind oktober 2002 een aparte rapportage met conclusies en aanbevelingen voor de totale gemeenten Hulst/Hontenisse. De gezamenlijke kernbeschrijvingen, het beleidsmateriaal en de gehouden interviews met instellingen vormen hiervoor het basismateriaal.
 
Algemeen uitgangspunt is de toekomstvisie van de nieuwe gemeente Hulst[16] . De meeste relevante speerpunten voor de kernen zijn:
- behoud en waar mogelijk verder versterken van het voorzieningenniveau in de kernen en hiervoor beleid ontwikkelingen, gericht op maatwerk en behoefte. Vogelwaarde is omschreven als kern met een compleet basisvoorzieningenniveau.
- behoud van een goed woon- en leefklimaat
- een interactieve relatie tussen gemeente en bewoners.
 
Voor Vogelwaarde kunnen enkele basisconclusies worden getrokken:
- Vogelwaarde wil één dorp zijn;
- Vogelwaarde wil goed openbaar vervoer;
- Vogelwaarde wil rustiger wonen (verkeersveiligheid en overlast van bedrijven).
 
Vogelwaarde: één dorp
De belangrijkste speerpunten voor de bewoners zijn: het historische onderscheid tussen Rapenburg en Boschkapelle opheffen, een multifunctioneler dorpscentrum (ontmoetingsplek voor meer verenigingen, onderhoud en uitbreiding van het dorpshuis), een dorpshart, een jeugdvoorziening, diensten via een servicepunt.
Een kans voor Vogelwaarde is een brede school. Belangrijke randvoorwaarden zijn aanwezig (bundeling van voorzieningen aan de Populierenstraat en nieuwbouwplannen basisschool). Het gemeentelijk beleid biedt mogelijkheden. De objectieve noodzaak wordt ingegeven door het relatief grote aandeel doelgroepleerlingen[17] op basisschool De Schakel (30%). Genoemde bewonerswensen, de verkeersonveilige locatie van het huidige kinderdagverblijf en genoemde randvoorwaarden scheppen mogelijkheden voor een (financieel) efficiënte aanpak. De meerwaarde voor Vogelwaarde ligt dan wel in een brede school met zowel een ruimtelijke verbreding als een functieverbreding[18] .
Voor het sociale leven in Vogelwaarde springt een aantal dingen in het oog. Het tekort aan bestuursleden en de behoefte aan ondersteuning van verenigingen, de nog voordbestaande tweedeling in het dorp (b.v. twee KBOs, twee parochies, twee kermissen), een klein deel van de ouderen dat deelneemt aan de activiteiten van de KBOs en het Wijksteunpunt en voor een ander deel onder elkaar activiteiten organiseert, de behoefte aan een ontmoetingsplek voor de jeugd. Voor het tekort aan vrijwilligers bij verenigingen ligt er enerzijds een link naar de landelijke trend dat vrijwilligers vooral projectmatig inzetbaar zijn en steeds minder voor structurele taken. Aan de andere kant speelt dit probleem in meerdere kernen en ligt er een link naar gemeentelijk vrijwilligersbeleid. Wat betreft ouderen heeft Vogelwaarde een relatief grote groep ouderen in spe. Voor hen bestaat de kans dat zij langer in Vogelwaarde zullen kunnen blijven wonen door de eventuele bouw van zorgwoningen in het dorp. Hierover moet overigens nog gemeentelijke besluitvorming plaatsvinden. Deze grote groep nieuwe ouderen heeft mogelijk behoefte aan andere activiteiten. Hier ligt een aandachtspunt voor de KBOs en Wijksteunpunt en een uitdaging voor intensieve samenwerking/fusie. De jeugd van 12 16 (indicatie via jeugdenquête) is lid van een vereniging, waarbij zij meer op de regio en minder op de eigen kern is gericht. Over vrijetijdsmogelijkheden / ontmoetingsplaatsen in Vogelwaarde is een deel van de jeugd ontevreden. Hier ligt een link naar de behoefte aan een jongerenontmoetingsplek. Daarnaast verdienen activiteiten voor meisjes aandacht. Juist onder 10 14 jarigen zijn meisjes oververtegenwoordigd (48 m / 66 v).
 
Vogelwaarde: openbaar vervoer
De bereikbaarheid van voorzieningen met het openbaar vervoer is een speerpunt voor de nabije toekomst. De huidige enige buslijn, verbindt Vogelwaarde met o.a.. Terneuzen en Goes en is onderdeel van de lijn Zelzate Goes, via het veer Perkpolder - Kruiningen. Het wegvallen van de veerboot en de concentratie van regionale voorzieningen in Hulst (voortgezet onderwijs, avond/weekendspreekuur huisartsenpost en mogelijk in de toekomst alle gemeentelijke diensten) en Terneuzen (middelbaar onderwijs en huisartsenpost) maken voorzieningen voor met name ouderen en jongeren (b.v. voorgezet onderwijs in Goes) uit Vogelwaarde slechter bereikbaar.
 
Relatie bewoners gemeente
De kersverse dorpsraad profileert zich momenteel met een actie voor werving van dorpsraadleden, een website en ondersteuning van de jeugd bij het realiseren van een jongerenontmoetingsplaats. Met deze kernbeschrijving heeft de nieuwe dorpsraad een instrument in handen om verder te werken aan de leefbaarheid van het dorp. Belangrijke thema's voor Vogelwaarde, zoals overlast van bedrijven en verkeersveiligheid zijn deels in ontwikkeling (beleidsvisie bedrijventerreinen en via de Ruit). Voor het opbouwen van een goede relatie tussen gemeente en bewoners en het essentieel de dorpsraad van dergelijke ontwikkelingen op de hoogte houden. Thema's waarover nog geen beleid in ontwikkeling is zouden meegenomen kunnen worden in een prioriteitenlijst voor Vogelwaarde. Deze prioriteitenlijst zou met terugkoppeling naar de overige bewoners opgesteld moeten worden door de dorpsraad. Vervolgens vindt gemeentelijke besluitvorming plaats en opname in de meerjarenbegroting. Deze werkwijze wordt reeds toegepast in de huidige gemeente Hulst.
 


Aanbevelingen:
1. Deze kernbeschrijving benutten als basis voor concretisering van het toekomstige kernenbeleid op maat.
2. Het opstellen van een prioriteitenlijst voor Vogelwaarde door de dorpsraad  en besluitvorming hierover door de gemeente.
3. Het verder ontwikkelen van een gezamenlijke visie (gemeente, verenigingen, instellingen dorpsraad) op één Vogelwaarde. De conclusies bij dit thema zijn hiervoor een eerste aanzet.
4. Openbaar vervoer in welke vorm dan ook - tot speerpunt maken van overleg tussen Connexxion, gemeente, dorpsraden en eventuele overige belanghebbende partijen.

 


[1] Website Gemeente Hontenisse en dorpsschouw.
[2] PZC 29-11-2001 en bewonersavond.
[3] Gemeente Hontenisse.
[4] D.w.z. leerlingen die een groter risico dan gemiddeld op onderwijsachterstand lopen. Deze leerlingen wegen zwaarder mee in de berekening van het aantal benodigde leerkrachten per school.
[5] Peildatum is 1-10-2001.
[6] Gemeente Hontenisse. De agrarische bedrijven zijn in de rest van deze paragraaf buiten beschouwing gelaten, omdat de gegevens van de Kamer van Koophandel geen volledig inzicht geven in de agrarische sector.
[7] Gemeenteraad 30-01-2002.
[8] PZC, 12-07-2002.
[9] 27 woningen in de planperiode 1999 2003; 7 woningen in 2004 2006; 3 woningen in 2007 2009.
[10] Voorziet in woningverbeteringen, sloop van 5 huurwoningen, bouw van 3 woningen in de vrije sector, onderzoek naar mogelijkheden voor de bouw van garages.
[11] Gemeente Hontenisse en PZC 1-8-2002.
[12] Regionale Zeeuws-Vlaamse Woningbouwvereniging.
[13] In totaal 34 huisartsen in Midden- en Oost-Zeeuws-Vlaanderen hebben zich verenigd in een Huisartsenpost (HAP), gevestigd in het streekziekenhuis Terneuzen. Vanuit deze HAP verzorgen zij bij toerbeurt avond-, nacht- en weekenddiensten en diensten op feestdagen. Wie dan huisartsenhulp nodig heeft belt met de HAP, waar wordt bepaald welke hulp nodig is, of er een huisarts thuis langskomt of dat de patiënt zelf naar Terneuzen komt. Daarnaast kunnen inwoners uit de gemeenten Hulst en Hontenisse door de week (s avonds van 20.00 21.00 uur) en in het weekend (van 12.00 15.00 uur) terecht op het spreekuur in de polikliniek in Hulst. Ook voor het spreekuur moet vooraf een afspraak worden gemaakt via de HAP.
[14] Verkeersveiligheidsproject voor het gebied vallend binnen de N61, N60, Langeweg en Tractaatweg.
[15] Informatie over de ontwikkeling van het idee voor een Brede School is gebaseerd op de bewonersavond, artikel PZC 29-11-2001 en informatie van de gemeente Hontenisse.
[16] Ontwikkelingsnotitie Hulst-Hontenisse: visie en missie, dec. 2001.
[17] De gemeente Hontenisse is de 2e, de gemeente Hulst de 4e gemeente in Zeeland met het hoogste aandeel 1,25 doelgroepleerlingen (Jeugdmonitor Zeeland, cijfers per 1-10-2000). 1,25 leerlingen hebben ouder(s) met een laag opleidingsniveau (maximaal vbo). Deze categorie bepaalt voor het overgrote deel het totale aandeel doelgroepleerlingen in de gemeenten Hulst en Hontenisse.
[18] Een brede school met een brede functie kan door samenwerking van instellingen activiteiten aanbieden op het gebied van voor- en naschoolse opvang (b.v. kinderdagverblijf), voor- en vroegschoolse educatie (b.v. peuterspeelzaal), vrije tijdsbesteding, welzijn en hulpverlening.